Γιατί είναι σημαντική η παραδοσιακή μουσική;

  • από

Ακούμε πολλές φορές για παραδοσιακή μουσική, παραδοσιακούς χορούς, παραδοσιακά έθιμα κλπ. Παραδοσιακό είναι κάτι το οποίο έχει δοκιμαστεί χρόνια, έχει γίνει αποδεκτό από τον κόσμο και είναι πλέον κτήμα του. Γιατί είναι σημαντικό όμως να ενασχολούμαστε με την παράδοση;

Θεωρώ ότι η παραδοσιακή μουσική έχει μεγάλη αξία και πρέπει να αντιμετωπίζεται με σεβασμό δεδομένου ότι είναι πολλών εκατοντάδων ετών. Για παράδειγμα, για να πείσει ένας της κλασικής μουσικής κάποιον αδαή σε αυτά τα θέματα, θα του πει: «Ρε σύ, ο Μότσαρτ αυτά τα έγραψε πριν δυόμιση αιώνες και συνεχίζουν να τα ακούνε».  Υπάρχουν τραγούδια της παραδοσιακής μουσικής που πλέον δεν μπορούμε να ξέρουμε πόσο παλιά είναι. Οι θρήνοι ενδεχομένως να γράφτηκαν λίγο μετά την Άλωση, κάποια ενδεχομένως να είναι παλαιοτέρα (άρα προγενέστερα από την «ποιοτική» κλασική μουσική). Οπότε, για εμάς τους Έλληνες, πόσο μεγάλη αξία έχουνε αυτά τα τραγούδια; Εκτιμώ…. τεράστια.  

Ταυτόχρονα, αξίζει να αναφερθεί η μεγάλη σημασία των παραδοσιακών μουσικών οργάνων. Σε μια ομιλία που παρευρέθηκα, μου άρεσε πολύ που ο ομιλητής τόνισε την σημασία τους. Επεσήμανε πάρα την μεγάλη σημασία των παλαιών οργάνων. Σίγουρα το κλαρίνο και το βιολί είναι όργανα με σημαντική παρουσία στην μουσική μας πλέον. Σαφώς και έχουν μεγάλες δυνατότητες (για αυτό εξάλλου και έγιναν τόσο δημοφιλή), αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε τα δικά μας παραδοσιακά όργανα, τις λύρες μας, τις γκάιντες, τις τσαμπούνες, τους αυλούς, τις φλογέρες, την μαντούρα, τον ζουρνά. Να τονίσουμε ότι κάποια από αυτά συνεχίζουν να κατασκευάζονται με 100% φυσικά υλικά. Ειδικά οι λύρα Θράκης και Δράμας που οι χορδές συνεχίζουν να είναι από έντερο. Ειδικά ο άσκαυλος, με τις παραλλαγές του ανά περιοχή (γκάιντα – τσαμπούνα – ασκομαντούρα), που είναι όργανο που κατασκευάζεται από ξύλο, δέρμα ζώου καλάμι κλπ. Αλλά και ο αυλός, η παραδοσιακή φλογέρα, που κατασκευάζεται  από καλάμι ή ξύλο παραμένει το ίδιο όργανο. Το αποτέλεσμα των παραπάνω; Πετυχαίνουμε ΑΚΡΙΒΩΣ τον ίδιο ήχο που άκουγαν οι πρόγονοί μας πριν 2.500 χρόνια. Η γλώσσα έχει αλλάξει, άρα και τα τραγούδια, ο στίχος τουλάχιστον, έχει αλλάξει σίγουρα. Η μελωδία των τραγουδιών ενδεχομένως να έχει αλλάξει. Το κούρδισμα ενδεχομένως να μην ήταν τόσο ακριβές παλαιότερα όσο είναι τώρα, αφού επαφίονταν στο «αυτί» του κάθε μουσικού ελλείψει των σύγχρονων μηχανημάτων (κουρδιστήρια κλπ). Από τη στιγμή όμως που τα υλικά των οργάνων είναι ίδια, άρα και ο ήχος που αποδίδουν τα συγκεκριμένα όργανα είναι ίδιος. Επίσης και ο ρυθμός από τα στοιχεία που διασώθηκαν από την αρχαιότητα, φαίνεται να είναι ίδιος. Άρα, να μην αντιμετωπίζουμε υποτιμητικά τα παραδοσιακά όργανα. Να μην βλέπουμε αυτά τα παλιά όργανα σαν «παλιοόργανα» αλλά σαν ένα όχημα με το οποίο μπορούμε και ταξιδεύουμε στον χρόνο, 2.500 χρόνια πριν και να ακούσουμε τον ίδιο ήχο που ακούγανε τότε.

Από αυτά που ειπώθηκαν μέχρι τώρα, αντιλαμβανόμαστε ότι η παραδοσιακή μουσική αλλά και τα ήθη και τα έθιμα μιας περιοχής, είναι ένας απευθείας σύνδεσμος που μας συνδέει με τους προγόνους μας. Υπάρχουν πολλές έρευνες που συνδέουν τα σύμβολα που απεικονίζονται στις παραδοσιακές φορεσιές με τα σύμβολα που βρέθηκαν στην αρχαιότητα. Ομοίως και πολλά ήθη και έθιμα φαίνεται έχουν τις ρίζες τους από τους αρχαίους χρόνους. Δεν είναι κρίμα να χαθεί αυτή η γνώση απλά και μόνο γιατί έχουμε πιο «ξεκούραστα» πράγματα να κάνουμε; (πχ τηλεόραση βιντεοπαιχνίδια καφετέριες κλπ).

Εν κατακλείδι, πιστεύω ότι δεν φαίνεται καθόλου υπερβολικό να πω  ότι η παραδοσιακή μουσική είναι μέρος της ταυτότητάς μας. Όταν αρνείσαι το ποιος είσαι συνήθως τα αποτελέσματα δεν είναι καλά. Η παραδοσιακή μουσική εξιστορεί παλαιά σημαντικά γεγονότα τα οποία αποθανατίζουν την ταυτότητα του Έλληνα (πχ οι θρήνοι της Πόλης), μας αποκαλύπτουν ήθη και έθιμα, μας εκμυστηρεύουν παλιές αντιλήψεις περί ορθού ή λάθους(πχ ο μεγάλος αδερφός της Ανδρονίκης που την σκότωσε για μια προσβολή), μεταφέρουν ηθικές αξίες, επιδεικνύουν αγάπη για την Χριστιανική πίστη (πχ τραγούδια για την Παναγία μας ή τους Αγίους). Όλα αυτά σχηματίζουν μια εικόνα από κάτι πολύ σημαντικό και ιερό για μας, που πρέπει σίγουρα να καταγραφεί και όποτε νοιώθουμε την ανάγκη να έχουμε πρόσβαση σε αυτό  ώστε να ακούσουμε λίγες νότες σαν αυτές που άκουγε ο Όμηρος, που άκουγε τον αρχαίο άσκαυλο, να αναλογιστούμε λίγο για την φιλοσοφία της ζωής μας ακούγοντας το «με γέλασαν τα πουλιά», να αισθανθούμε πιο κοντά στους παππούδες μας που στα χωριά που αυτά τα τραγούδια ήταν η μοναδική τους συντροφιά κατά των αγροτικών εργασιών και των δύσκολων εποχών που έζησαν.  

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ζωή Μήλιου

Γεννήθηκε στις Σέρρες με καταγωγή και από τη Θράκη….

Μουσακάς

Ο μουσακάς είναι ίσως το μεγαλύτερο brand name της…

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.